Thandizo la Banja & Osamalira

Kumvetsetsa chovulalacho ndi zomwe zikuchitika

• Kodi kuvulala kwa wokondedwa wanga ndi koopsa bwanji?
• Kodi kuopsa kwa chovulalacho kumatanthauza chiyani pakuchira kwamtsogolo?
• Kodi mulingo waubongo wakuvulala ndi chiyani?
• Kodi mphambu ya wokondedwa wanga ya ASIA/ISCoS ndi chiyani, ndipo kuchira kumatanthauza chiyani?
• Ndi zovulala zina ziti zomwe zidachitika kuphatikiza kuvulala koyambirira?
• Kodi wokondedwa wanga angayembekezere ufulu wotani m'tsogolomu?

Thandizo lamakono ndi chisamaliro chamsanga

• Mukutani pakadali pano? Zingathandize bwanji wokondedwa wanga?
• Kodi chithandizo chomwe mukuchita panopa chindithandiza bwanji ine/wokondedwa wanga?
• Kodi mungandiphunzitse ntchito za chisamaliro zomwe mukuchita (monga kusamba, kukonzekeretsa, ndi kudyetsa) kuti inenso nditha kuwathandiza nazo?

Zolinga zochiritsira ndi kukonzanso

• Kodi cholinga cha chithandizo cha rehabilitation ndi chiyani?
• Kodi chithandizo chamankhwala ndi chiyani, ndipo chingathandize bwanji wokondedwa wanga?

Zovuta ndi kupewa

• Ndi zizindikiro ziti zachiwiri zomwe ndiyenera kudziwa?
• Ndi zovuta zotani zomwe zingabwere chifukwa chovulala chotere?
• Kodi ndingatani kuti ndipewe mavuto kwa wokondedwa wanga?

Masitepe otsatirawa ndikukonzekera kwanthawi yayitali

• Ndi masitepe ati otsatirawa posamalira wokondedwa wanga?
• Ndidzadziwa liti kuti wokondedwa wanga wakonzekera sitepe yotsatira?
• Kodi ndingaphunzire bwanji kusamalira wokondedwa wanga kunyumba?
• Kodi ndiyenera kuyang'ana chiyani kumalo otsitsirako anthu?

Kupanga kusintha ndi kusintha

• Ndi masitepe otani pambuyo poti wokondedwa wanga watulutsidwa kuchokera kuchipatala?
• Ndi chithandizo chanji chachipatala kapena mapulogalamu atsiku omwe alipo, ndipo timalembetsa bwanji?
• Kodi wokondedwa wanga adzafunika chithandizo chamankhwala kunyumba, ndipo timakonzekera bwanji?
• Kodi timagwirizanitsa bwanji zotsatila zachipatala pambuyo pa kuchotsedwa?
• Ndi zida zotani zosinthira kapena zosintha zapanyumba zomwe tiyenera kukonzekera tisanatulutse?
• Kodi wokondedwa wanga adzafuna thandizo la wothandizira kunyumba, ndipo ndi zinthu ziti zomwe zilipo?
• Kodi tiyenera kuchita chiyani ngati tili ndi nkhawa kapena mafunso titachoka ku Shepherd Center?

Kutsata kwachipatala ndi chithandizo

• Ndi chithandizo chamankhwala chotani chomwe wokondedwa wanga adzafunikira, ndipo ndi akatswiri ati omwe tiyenera kuwatsata?
• Kodi timasamutsa bwanji zolemba zachipatala kwa azithandizo azachipatala amdera lathu?
• Kodi wokondedwa wanga ayenera kupitirizabe chithandizo chamankhwala, ntchito, kapena kulankhula?
• Kodi pali mapulogalamu apadera omwe alipo kuti athe kuchira komanso kukhala wathanzi kwa nthawi yayitali?

Inshuwaransi ndi ndondomeko zachuma

• Ndi chithandizo chanji cha inshuwaransi chomwe chilipo pa chithandizo cha odwala kunja, chithandizo chamankhwala kunyumba, ndi zida zachipatala zokhazikika?
• Kodi timafunsira bwanji thandizo lazachuma kapena mapulogalamu othandizira?
• Kodi pali thandizo kapena ndalama zothandizira zida zosinthira, zoyendera, kapena zosinthira kunyumba?
• Ndi mfundo ziti zalamulo kapena zachuma zomwe tiyenera kuzidziwa pokonzekera chisamaliro chanthawi yayitali?

Kukhala ndi moyo watsiku ndi tsiku ndi kudziyimira pawokha

• Kodi ndi ukadaulo wotani wothandizira kapena zothandizira kuyenda zomwe zingakhale zopindulitsa kwa wokondedwa wanga?
• Kodi pali zothandizira kapena magulu othandizira odwala ndi olera?
• Kodi tingakonzekere bwanji zochita za tsiku ndi tsiku monga kuvala, kusamba, ndi kukonzekera chakudya?
• Ndi mayendedwe otani omwe alipo ngati wokondedwa wanga sangathe kuyendetsa galimoto?
• Kodi tingathandize bwanji wokondedwa wathu kuti ayambenso kudziimira paokha komanso kudzidalira?

Ubwino wamalingaliro ndi malingaliro

• Kodi ndi mavuto otani amene wokondedwa wanga angakumane nawo ali kuno ndiponso akabwerera kunyumba?
• Kodi pali uphungu kapena chithandizo chamankhwala chamaganizo chomwe chilipo kwa odwala ndi osamalira?
• Ndi njira ziti zomwe zingathandize kuthana ndi vuto, kulimbikitsana, ndi kuzolowera zizolowezi zatsopano?
• Kodi tingalimbikitse bwanji kucheza ndi anthu komanso kupewa kudzipatula?
  Kubwerera ku Ntchito, Sukulu, kapena Moyo Wachigawo
• Kodi ndi zinthu ziti zomwe zingakuthandizeni kubwerera kuntchito, kusukulu, kapena kudzipereka?
• Kodi kukonzanso ntchito kumagwira ntchito bwanji, ndipo ndani amayenerera?
• Kodi pali zinthu zothandizira mabwana kapena masukulu kumvetsetsa zosowa za wokondedwa wanga?
• Ndi mapulogalamu otani a masewera, zosangalatsa, kapena thanzi labwino omwe alipo kuti azichita nthawi zonse?

Kukonzekera kwa nthawi yayitali & chithandizo cha moyo wonse

• Kodi ndi zizindikiro ziti zomwe wokondedwa wanga angafunikire kukonzanso zina m'tsogolomu?
• Kodi tiyenera kuyang'ana kangati ndi Shepherd Center kapena woyang'anira milandu athu akatulutsidwa?
• Kodi pali mapulogalamu a Shepherd Center alumni kapena mwayi wophunzitsira anzawo?
• Ndi kafukufuku wotani kapena mayesero azachipatala omwe angakhalepo mtsogolo kuti apitirize kuchira?
• Kodi tingadziŵe bwanji za kutsogola kwa cithandizo ndi kukonzanso?

• Mayeso a ASIA/ISCoS ndi dongosolo lamakalasi: Dongosolo lomwe limagwiritsidwa ntchito pofotokoza kuvulala kwa msana ndikuthandizira kudziwa kukonzanso mtsogolo ndi kuchira. Zimatengera kuthekera kwa wodwala kumva kutengeka pazigawo zingapo pathupi ndikuyesa ntchito yamagalimoto. Moyenera, amaperekedwa koyamba mkati mwa maola 72 atavulala koyamba.
• Autonomic dysreflexia: Mkhalidwe womwe ukhoza kukhala pachiwopsezo cha moyo chifukwa cha zowawa zopweteka pansi pa mlingo wa kuvulala komwe thupi silingathe kuyankha chifukwa cha maselo a mitsempha osagwira ntchito. Zizindikiro zake ndi kuwonjezeka kwadzidzidzi kwa kuthamanga kwa magazi, kugunda kwa mtima pang'onopang'ono, kutuluka thukuta mosadziwika bwino, zotupa zofiira pakhungu, ndi kusakhazikika. Zoyambitsa zodziwika bwino zimaphatikizapo chikhodzodzo chodzaza, chopondapo chokhudzidwa, zilonda zam'magazi, kapena zikhadabo zakuya.
• Kuvulala kwathunthu: Palibe ntchito kapena kumverera pansi pa mlingo wa kuvulala.
  Kuvulala Kosakwanira - Zina zomveka kapena zamagalimoto zimakhalabe pansi pa mlingo waukulu wa kuvulala.
• Ntchito ya injini: Kutha kuwongolera mwaufulu minofu ndikugwiritsa ntchito kwake.
• Mlozera wa Magalimoto (MIS): Gawo la mayeso a ASIA/ISCoS omwe amatsimikizira mphamvu ya minofu ya 10 minofu yosiyana mbali zonse za thupi.
• Paraplegia: Kufa ziwalo komwe kumakhudza thunthu ndi miyendo yonse koma osati mikono, nthawi zambiri chifukwa chovulala pa thoracic ndi lumbar.
• Tetraplegia (Quadriplegia): Kufa ziwalo kuchokera pafupifupi khosi pansi, chifukwa cha kuvulala kwa msana pakhosi. Zimagwirizanitsidwa ndi kutaya kwathunthu kapena pang'ono kwa ntchito m'manja ndi miyendo yonse.
• Sensory Index Score (SIS): Gawo la mayeso a ASIA/ISCoS omwe amayesa kuyankha kwa wodwala pakukhudzidwa kwapang'onopang'ono komanso kumva kwa pinprick mu mfundo za 28 mbali iliyonse ya thupi kuti adziwe zomwe angamve. Kuphatikizana ndi MIS, zimathandiza kudziwa mlingo ndi kuopsa kwa kuvulala.

• Anoxia (kapena hypoxia): Kuperewera kwa okosijeni komwe kumatha chifukwa cha matenda a mtima, kutsekeka kwa mpweya, pafupi ndi kumira, kugunda kwamphezi, kapena kugwedezeka kwamagetsi.
• Kumeta ubweya wa axonal: Kuwonongeka kwa ma axon a ubongo (njira zazikulu zoyankhulirana) chifukwa cha mphamvu zotambasula, zomwe zimayambitsa kufa kwa maselo.
• Ubongo herniation: Mkhalidwe wowopsa womwe kukwera kwamphamvu mkati mwa ubongo kapena hematoma kumapangitsa minofu yaubongo kuchoka pamalo ake.
• Cerebral atrophy: Kuwonongeka kwa maselo a mitsempha mu ubongo ndi kugwirizana pakati pawo.
• Koma: Chidziwitso chakuya chomwe wodwalayo sangathe kudzutsidwa, samayankha zolimbikitsa, ndipo sangathe kusuntha mwaufulu. Nthawi zina zimatha kukopeka ndi mankhwala kuti apatse ubongo nthawi yochira.
• Coma recovery scale: Chida chomwe chimagwiritsidwa ntchito poyeza kumva, kuona, kuyenda, kulankhulana, kudzutsidwa, ndi ntchito zina zothandizira kudziwa momwe wodwalayo alili kwa nthawi yayitali. Ikhoza kugwiritsidwanso ntchito panthawi yonse yokonzanso kuti muwone momwe akuchira.
• Edema: Kutupa mkati mwa chigaza komwe kumafinya ma cell a ubongo ndipo kumatha kusokoneza kuyenda kwa magazi komanso kutulutsa mpweya ku minofu yaubongo.
• Hematoma: Phula lamagazi kapena zilonda mkati mwa chigaza chifukwa cha kuwonongeka kwa mitsempha. Ikhoza kuwonjezera kuthamanga mkati mwa ubongo.
• Kutaya kwa magazi: Kutaya magazi mkati kapena kunja chifukwa cha kuwonongeka kwa mitsempha ya magazi.
• Intracranial pressure monitoring: Njira yowunika kupanikizika mkati mwa chigaza kuti mupewe kuvulala kwina kwaubongo.
• Kuvulala pang'ono muubongo (TBI) (Concussion): Mtundu wa kuvulala muubongo komwe wodwala amatha kukomoka mwachidule kwa mphindi 15 kapena kucheperapo, amaiwala zomwe zachitika, kapena kuchita bwinja, kusokonezeka, kapena kusokonezeka. Kuvulala koopsa kwaubongo koyambirira kumawonedwa ngati kochepa.
• Chidziwitso chochepa: Mkhalidwe wa chidziwitso chosinthika kwambiri chomwe wodwalayo amawonetsa umboni wochepa koma wotsimikizika wamakhalidwe wodzidziwitsa kapena kuzindikira chilengedwe.
• Kuvulala koopsa muubongo (TBI): Kuvulala muubongo komwe wodwalayo amatha kutaya chidziwitso kwa mphindi 15 mpaka maola angapo ndikukhala ndi zizindikiro zazikulu kuposa TBI yofatsa.
• Kuwunika kwa Neuropsychological: Mayesero angapo omwe amawunika ntchito zachidziwitso monga kugwirizanitsa maso ndi manja, kulingalira kwapamwamba, ndi luso la tsiku ndi tsiku.
• Semi-coma kapena vegetative state: Mkhalidwe umene maso a wodwala angatseguke, koma amakhala osadziwa za iwo eni kapena zowazungulira.
• Kuvulala Kwambiri muubongo (TBI): Kuvulala muubongo komwe wodwalayo amataya chidziwitso kwa maola asanu ndi limodzi kapena kupitilira apo atavulala kapena atatha kumveka bwino. Anthu omwe amakhalabe chikomokere kwa nthawi yayitali amatha kukhala chikomokere, pomwe ali ndi masamba, kapena amangozindikira pang'ono.
• Gwedeza: Kuyankha kwa thupi komwe kumayambitsidwa ndi kutayika kwa magazi kupita ku ubongo, komwe kungawononge minofu yaubongo mwanjira ina.
• Stroko: Kusokonezeka kwa magazi kupita ku ubongo chifukwa cha kutsekeka kwa mitsempha, kutuluka magazi, kapena aneurysm. Kuperewera kwa okosijeni kumeneku kungayambitse kuwonongeka kwa maselo a muubongo. Zotsatira za sitiroko zimadalira malo ndi kuopsa kwa zowonongeka. Nthawi zina amatchedwa "kuwononga ubongo."
• Mkuntho wachifundo: Kuyankha kupsinjika komwe kungaphatikizepo kugwedezeka, kutentha thupi, zizindikiro zosafunikira, komanso kutuluka thukuta kwambiri. Zitha kuchitika nthawi iliyonse kuyambira maola a 24 mpaka sabata pambuyo pa kuvulala ndipo zimaganiziridwa kuti ndi chizindikiro cha kubwezeretsa ntchito mu dongosolo la mitsempha.